Συντήρηση λεωφορείου: 10 συμβουλές για μεταχειρισμένο

Η συντήρηση ενός μεταχειρισμένου λεωφορείου στηρίζεται σε δέκα σημεία: λάδια και φίλτρα στην ώρα τους, σύστημα αέρα, φρένα και ρετάρντερ, ελαστικά, ψύξη, AdBlue και φίλτρο σωματιδίων, αυτόματο κιβώτιο, μπαταρίες, πόρτες και αμάξωμα. Τα περισσότερα είναι φθηνά όταν γίνονται τακτικά και ακριβά όταν ξεχαστούν.

Οι συμβουλές παρακάτω είναι γραμμένες για ιδιοκτήτες και υπεύθυνους στόλου που μόλις αγόρασαν μεταχειρισμένο λεωφορείο, αστικό, υπεραστικό, πούλμαν ή μίνι. Για κάθε σημείο θα βρείτε τι κάνετε, πότε, και γιατί έχει σημασία μηχανικά.

1. Κάθε πότε αλλάζετε λάδια και φίλτρα σε λεωφορείο;

Λάδια και φίλτρα αλλάζονται με το πρόγραμμα του κατασκευαστή για τον συγκεκριμένο κινητήρα, με λάδι που έχει την έγκριση του κατασκευαστή. Αν δεν ξέρετε πότε έγινε το τελευταίο σέρβις του μεταχειρισμένου, κάντε ένα πλήρες σέρβις αμέσως μετά την αγορά.

Η έγκριση μετράει περισσότερο από το ιξώδες. Οι κινητήρες με φίλτρο σωματιδίων (Euro 6) θέλουν λάδι χαμηλής τέφρας, γιατί η τέφρα του λαδιού μένει στο φίλτρο και δεν καίγεται. Η Mercedes-Benz δημοσιεύει τις εγκεκριμένες προδιαγραφές στις Προδιαγραφές Λειτουργικών Υγρών (BeVo). Κρατήστε τιμολόγια: το ιστορικό αυτό θα το ζητήσει ο επόμενος αγοραστής.

2. Πώς συντηρείτε το σύστημα αέρα;

Αποστραγγίζετε τα αεροφυλάκια τακτικά και αλλάζετε το φυσίγγιο του ξηραντήρα αέρα με το πρόγραμμα του κατασκευαστή. Ο ξηραντήρας κρατά την υγρασία έξω από το σύστημα που κινεί φρένα, ανάρτηση, πόρτες και κιβώτιο.

Νερό στα αεροφυλάκια σημαίνει ότι ο ξηραντήρας δεν δουλεύει. Το νερό σκουριάζει βαλβίδες και τον χειμώνα παγώνει, με αποτέλεσμα φρένα ή πόρτες που δεν ανταποκρίνονται. Λάδι στα αεροφυλάκια δείχνει κουρασμένο συμπιεστή. Ακούστε επίσης για διαρροές με σβηστό κινητήρα στο τέλος της μέρας. Ένα σύστημα που χάνει αέρα αναγκάζει τον συμπιεστή να δουλεύει περισσότερο.

3. Πώς κρατάτε σε καλή κατάσταση φρένα και ρετάρντερ;

Ελέγχετε τακάκια και δισκόπλακες σε κάθε σέρβις και χρησιμοποιείτε το ρετάρντερ σε κάθε μεγάλη κατηφόρα. Το ρετάρντερ κόβει ταχύτητα χωρίς τριβή, οπότε τα φρένα μένουν κρύα για τη στιγμή που θα τα χρειαστείτε.

Φρένα που υπερθερμαίνονται σε μεγάλη κατηφόρα χάνουν απόδοση. Ένας οδηγός που φρενάρει μόνο με το πεντάλ σε ορεινή διαδρομή φθείρει τακάκια πολύ πιο γρήγορα. Ο απλός κανόνας για τους οδηγούς σας: ρετάρντερ από την αρχή της κατηφόρας, πριν ανέβει η ταχύτητα, και πεντάλ μόνο για το τελικό σταμάτημα. Στο ρετάρντερ ακολουθήστε το πρόγραμμα αλλαγής λαδιού του κατασκευαστή, γιατί δουλεύει με λάδι και ζεσταίνει το ψυκτικό.

4. Πόσο συχνά ελέγχετε τα ελαστικά;

Την πίεση την ελέγχετε κάθε εβδομάδα, με κρύα ελαστικά, στις τιμές του κατασκευαστή για το φορτίο σας. Πέλμα, ηλικία και φθορά τα ελέγχετε σε κάθε σέρβις.

• Πίεση: χαμηλή πίεση ζεσταίνει το ελαστικό, αυξάνει την κατανάλωση και φθείρει τους ώμους.
• Ηλικία: ο κωδικός DOT στο πλάι γράφει εβδομάδα και έτος κατασκευής. Ένα ελαστικό με καλό πέλμα αλλά πολλά χρόνια μπορεί να έχει ραγίσει.
• Διπλοί τροχοί: ίδια πίεση και ίδιο μέγεθος στα δύο ελαστικά, αλλιώς το ένα κουβαλά όλο το βάρος.
• Κοψίματα: ένα ελαστικό με κόψιμο ή φούσκα στο πλάι αλλάζεται, όσο βαθύ κι αν είναι το πέλμα.
• Μπουλόνια: μετά από αλλαγή τροχού, σφίξιμο με δυναμόκλειδο στη ροπή του κατασκευαστή και επανέλεγχος μετά από λίγα χιλιόμετρα.

5. Τι χρειάζεται το σύστημα ψύξης;

Το σύστημα ψύξης χρειάζεται σωστή στάθμη, αντιψυκτικό στη σωστή αναλογία και καθαρά ψυγεία. Στα λεωφορεία με κινητήρα πίσω, τα ψυγεία μαζεύουν σκόνη και φύλλα από τον δρόμο και χάνουν απόδοση.

Καθαρίστε τα ψυγεία πριν το καλοκαίρι, με αέρα ή νερό χαμηλής πίεσης από μέσα προς τα έξω. Ελέγξτε κολάρα και σωληνάκια για ρωγμές. Μια υπερθέρμανση σε ανηφόρα με γεμάτο λεωφορείο και κλιματισμό στο τέρμα μπορεί να κοστίσει φλάντζα κεφαλής.

6. Πώς προσέχετε το AdBlue και το φίλτρο σωματιδίων;

Βάζετε μόνο AdBlue κατά ISO 22241 από καθαρό δοχείο και αφήνετε το φίλτρο σωματιδίων να ολοκληρώνει τις αναγεννήσεις του. Το AdBlue είναι διάλυμα ουρίας 32,5% και η ποσότητα που χρειάζεται είναι συνήθως 2% έως 6% της κατανάλωσης καυσίμου, ανάλογα με το σύστημα.

Νερό, σκόνη ή υπολείμματα καυσίμου στο AdBlue χαλάνε αντλία, μπεκ ψεκασμού και καταλύτη SCR. Το AdBlue παγώνει στους −11 °C και αλλοιώνεται σε υψηλές θερμοκρασίες, οπότε φυλάξτε το σε δροσερό χώρο, μακριά από τον ήλιο. Για το φίλτρο σωματιδίων: όταν ζητήσει αναγέννηση, μην σβήσετε τον κινητήρα στη μέση. Πολλές μικρές διαδρομές με πολύ ρελαντί το γεμίζουν πιο γρήγορα. Τι αλλάζει σε κάθε κατηγορία ρύπων θα το βρείτε στο Euro 5, EEV ή Euro 6.

7. Τι συντήρηση θέλει το αυτόματο κιβώτιο;

Το αυτόματο κιβώτιο θέλει λάδι και φίλτρα με το πρόγραμμα του κατασκευαστή του κιβωτίου (ZF, Voith ή άλλου) και έλεγχο για διαρροές. Είναι από τα πιο ακριβά εξαρτήματα του λεωφορείου, και η αλλαγή λαδιού στην ώρα της είναι η φθηνότερη ασφάλεια.

Τα αστικά λεωφορεία, με συνεχή ξεκινήματα και σταματήματα, ζορίζουν το κιβώτιο περισσότερο από ένα πούλμαν σε αυτοκινητόδρομο. Αν οι αλλαγές γίνουν σκληρές ή καθυστερούν, πηγαίνετε σε εξειδικευμένο συνεργείο πριν η βλάβη μεγαλώσει.

8. Πώς φροντίζετε μπαταρίες και ηλεκτρικά;

Κρατάτε καθαρούς και σφιγμένους τους πόλους, ελέγχετε την τάση φόρτισης και κλείνετε τον γενικό διακόπτη όταν το λεωφορείο μένει σταματημένο για μέρες. Τα σύγχρονα λεωφορεία έχουν πολλά ηλεκτρονικά που τραβούν ρεύμα ακόμα και σβηστά.

Χαμηλή τάση προκαλεί περίεργα σφάλματα σε κιβώτιο, ABS και AdBlue που μοιάζουν με βλάβες αλλά δεν είναι. Μια μπαταρία που δυσκολεύεται τον χειμώνα θα σας αφήσει στο αμαξοστάσιο το πρώτο κρύο πρωί.

9. Πώς συντηρείτε πόρτες, γονάτισμα και ράμπα;

Λιπαίνετε μεντεσέδες και οδηγούς, ρυθμίζετε τους μηχανισμούς και ελέγχετε την ανάστροφη λειτουργία κάθε πόρτας. Στα αστικά, ελέγξτε και το γονάτισμα και τη ράμπα αμαξιδίου, γιατί χρησιμοποιούνται σε κάθε στάση.

Μια πόρτα που δεν κλείνει βγάζει το λεωφορείο από τη γραμμή, και μια ανάστροφη λειτουργία που δεν δουλεύει είναι κίνδυνος για τους επιβάτες. Οι περισσότερες βλάβες στις πόρτες ξεκινούν από βρωμιά στους οδηγούς ή υγρασία στο σύστημα αέρα, που καλύψαμε στη συμβουλή 2.

10. Πώς προστατεύετε αμάξωμα, σκελετό και κλιματισμό;

Πλένετε και το κάτω μέρος, ειδικά μετά τον χειμώνα, καθαρίζετε τις αποχετεύσεις νερού και κάνετε σέρβις στον κλιματισμό πριν το καλοκαίρι. Η σκουριά στον σκελετό ξεκινά εκεί που μένει νερό και αλάτι.

Στον κλιματισμό αλλάξτε φίλτρα, καθαρίστε το συμπυκνωτή στην οροφή και ελέγξτε την πίεση του ψυκτικού υγρού. Ένας κλιματισμός που χαλάει τον Ιούλιο, με γεμάτο πούλμαν, κοστίζει πολύ περισσότερο από ένα σέρβις τον Μάιο. Μην ξεχνάτε και το ΚΤΕΟ: η Οδηγία 2014/45/ΕΕ ορίζει για λεωφορεία ετήσιο τεχνικό έλεγχο.

Τι κάνετε πρώτα όταν αγοράζετε μεταχειρισμένο λεωφορείο;

Κάντε ένα πλήρες σέρβις με όλα τα λάδια και τα φίλτρα, αλλάξτε το φυσίγγιο του ξηραντήρα και ελέγξτε ελαστικά, μπαταρίες και κλιματισμό. Έτσι ξεκινάτε από γνωστή βάση και το βιβλίο συντήρησης γράφει από την πρώτη μέρα.

Για τα σημεία που κοιτάτε πριν την αγορά, δείτε τη λίστα ελέγχου μεταχειρισμένου λεωφορείου, και για τη δουλειά του οδηγού στον δρόμο τα κόλπα των οδηγών λεωφορείων. Στον κατάλογο της HellasBus θα βρείτε λεωφορεία έτοιμα για πινακίδες. Για ερωτήσεις, καλέστε στο 23520 61222.